Euskarazko zinema industria

Zinemaren arteak badu garrantzia ekonomiko eta soziala. Batetik, pelikulek beren toki dutelako merkatuan -haren prezioak markatuta, errentagarritasuna, inbertsioa, etekina… bezalako kontzeptuei lotuta-, eta bestetik, ikus-entzunezkoaren balio artistikoa dela eta. Alegia, komunitatearen memoria trasnimistitzeko erreminta da zinema. Lurralde edo kolektibo baten balio, esangura eta identitate konkretuen garraiobide, hain zuzen. Horregatik guztiagatik, lurralde barruko zinema babesteko mekanismo kultural eta ekonomikoak sortzea ezinbestekoa da. Zineman inbertitzeaz gain, ikus-entzunezko ondare eta garapen kulturalean eragitea baita erronka.
Azken zazpi urteotan euskal ikus-entzunezko sektorean ageria geratu da nortasun propioaz haratago, lokaltasunetik mundura zabaltzeko proiektuak ekoizteko nahia. 2005etik 2010era bitartean, gutxienez, urtero errodatu eta estreinatu da euskarazko film luze bat; lau edo bost film luze egin direneko urte onak ere izan dira tartean -2006, 2009 eta 2010, hain justu-. Ibilbide horretan, pelikulak egin ez ezik, istorioak kontatzeko nahia agertu dute euskal zinemagileek -80 egunean (2010) eta Izarren argia (2010), esaterako-. Oro har, maila altuagoko pelikulak ikusi ditugu azken urteotan. Bada, 80ko hamarkadatik euskal zinemak ez du horrelako egoera bat bizi izan; are gutxiago euskarazko ekoizpenak. Horregatik, azpimarratzeko fenomenoa da duda izpirik gabe.

Egungo egoerara iristea lortu da sorkuntza artistiko honi baliabide ekonomikoak eman zaizkiolako. Alegia, zinema industriaren balio kate osoaren gaineko gogoetaren ondotik, Espainiako Ministerioak, Eusko Jaurlaritzak eta ikus-entzunezkoen sektoreko hainbat eragilek euskal zinema babestu eta sustatzeko apustu ekonomiko eta adostutako hainbat hitzarmenei esker: Euskal Ikus-entzunezko sektoreraren Liburu Zuria (2003), Kulturaren Euskal Plana (2004), Eusko Jaurlaritzak EAEn Ikus-entzunezkoen produkzioa sustatzeko finantziazio Dekretua (2007), Espainiako Zinemaren Legea (2007) –Espainiako hizkuntza ofizialkidetan egindako lanetarako laguntza lerro berezia azpimarratuz-, eta azkenik, Espainiako Ikus-entzunezko Komunikazioaren Lege Orokorra (2010).

Euskarazko zinemak, ordea, kostata eutsiko dio 2000ko hamarkadan hasitako zidor berriari. Alde batetik, bizi dugun krisi ekonomikoaren ondorioz Jaurlaritzaren Gobernu berriak %10,1 jaitsi du Hezkuntza, Kultura eta Hizkuntz Politikarendako aurrekontua –alegia, 266.254.000 eurotik 239.628.600 eurora-. Alegia, aurreko gobernuak baino are gehiago. Eta bestetik, digitalizazioaren eta Interneten etorrerak erabat aldatu ditu zinema kontsumitzeko joerak, zinemaren balio kate osoa hankaz gora ipiniz. Ildo horretan, euskarazko pelikulek ez dute errepikatu 2005ean ‘Aupa Etxebeste’ filmarekin lortutako datu ona: 72.000 ikusle. Areago, ikusle kopuruak beheranzko joera hartu du urtetik urtera –salbuepen batzuk kenduta: ‘80 egunean’ (2010) eta ‘Izarren arigia’ (2010). Horien artean, ‘Kutsidazu bidea, Ixabel’ (45.539 ikusle), ‘Eutsi!’ (26.463 ikusle) ‘Sukalde kontuak’ (4.996 ikusle), ‘Zorion perfektua’ (6.282 ikusle), ‘Zirgortzaileak’ (4.496 ikusle) eta ‘Bi anai’ (3.143 ikusle). Nola begiratu etorkizunari?

 

Miren Manias

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s